महाराष्ट्रात गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक सण नाही — तो सामाजिक, पर्यावरणीय आणि सांस्कृतिक जबाबदारीचा ११ दिवसांचा वार्षिक कार्यक्रम आहे. सोयगाव तालुक्यातील टीम समर्पण फाउंडेशन (Section 8 नोंदणीकृत ना-नफा कंपनी) यंदा एक अनोखा उपक्रम राबवत आहे — गणेशोत्सव आदर्श मंडळ पुरस्कार २०२६ — जो १०० गुणांच्या पारदर्शक निकषांवर मंडळांचे मूल्यमापन करून त्यांना ओळख देतो.
उपक्रम एका वाक्यात
सोयगाव, आमखेडा आणि गलवाडा या तीन गावांतील गणेश मंडळांसाठी टीम समर्पण फाउंडेशनने आयोजित केलेला हा १०० गुणांचा सार्वजनिक पुरस्कार उपक्रम. उद्देश स्पष्ट — केवळ मोठ्या देखाव्याला महत्त्व न देता, संपूर्ण ११ दिवसांत मंडळाने समाजासाठी, पर्यावरणासाठी, आणि सांस्कृतिक संवर्धनासाठी काय केले याचे मोजमाप करणे.
६ निकष, १०० गुणांचे विभाजन
| क्र. | निकष | गुण |
|---|---|---|
| १ | सर्वोत्तम देखावा | २० |
| २ | समाजोपयोगी उपक्रम | २० |
| ३ | पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव | २० |
| ४ | परंपरा व संस्कृतीचे जतन | २० |
| ५ | स्वच्छता व नीटनेटकेपणा | १० |
| ६ | शिस्त व व्यवस्थापन | १० |
| एकूण | १०० | |
शासकीय प्राधान्यांशी जुळणारा उपक्रम
टीम समर्पण फाउंडेशनने हा उपक्रम केंद्र आणि राज्य शासनाच्या विद्यमान कार्यक्रमांना समांतर बनवला आहे. काही थेट जुळणी:
- महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (MPCB) — पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव मार्गदर्शक तत्त्वे: निकष ३ मध्ये शाडू मातीच्या मूर्ती, प्लास्टिक-मुक्त उत्सव, आणि निर्माल्य विल्हेवाट — या सर्व बाबी MPCB च्या दीर्घकालीन शिफारशींशी जुळतात.
- स्वच्छ भारत अभियान (जल शक्ती मंत्रालय): निकष ५ (स्वच्छता) आणि निकष ३ (कचरा वर्गीकरण, निर्माल्य) यांच्याद्वारे थेट अंमलबजावणी.
- माझी वसुंधरा अभियान (महाराष्ट्र शासन): निकष ३ मध्ये वृक्षारोपण, प्लास्टिक कमी करणे — या मोहिमेच्या केंद्रीय बाबी.
- एक भारत श्रेष्ठ भारत / सांस्कृतिक जतन (सांस्कृतिक कार्य मंत्रालय): निकष ४ मध्ये भजन, कीर्तन, भारूड, पोवाडा, लेझीम, ढोल-ताशा — स्थानिक मराठी लोककलांचे प्रोत्साहन.
- व्यसनमुक्ती, रस्ता सुरक्षा, अंधश्रद्धा निर्मूलन, अवयवदान (विविध शासकीय जनजागृती कार्यक्रम): निकष २ मध्ये या सर्वांचा समावेश.
प्रत्येक सहभागी मंडळाला सन्मान
उपक्रमाची एक वेगळी वैशिष्ट्य म्हणजे — केवळ पहिल्या तीन मंडळांनाच नाही, तर सहभाग घेणाऱ्या प्रत्येक मंडळाला ट्रॉफी आणि सन्मानपत्र दिले जाईल. प्रथम, द्वितीय, तृतीय क्रमांकाला "भव्य ट्रॉफी" आणि इतर सर्वांना "सुंदर ट्रॉफी" व सन्मानपत्र. नियमावलीच्या अंतिम संदेशात याचे कारण स्पष्ट सांगितले आहे:
"या उपक्रमाचा उद्देश केवळ विजेत्यांचा गौरव करणे नसून, सहभागी झालेल्या प्रत्येक गणेश मंडळाच्या सकारात्मक सहभागाचा सन्मान करणे हा आहे."
पारदर्शक परीक्षण प्रक्रिया
नियमावलीत परीक्षण प्रक्रियेची स्पष्ट रचना दिली आहे:
- सहभागी मंडळांचे प्रत्यक्ष स्थळावर जाऊन परीक्षण
- सर्व मंडळांचे समान गुणांकन पत्रिकेनुसार मूल्यांकन
- ठराविक निकषांसाठी ठराविक गुण — कोणतीही सवलत नाही
- छायाचित्रे, व्हिडिओ, आणि इतर पुरावे मंडळाकडून मागवण्याची तरतूद
- केवळ खर्चिक सजावट हा विजेतेपदाचा आधार नाही — संकल्पना, सर्जनशीलता, संदेश आणि एकूण सादरीकरण यांना महत्त्व
शासकीय अधिकाऱ्यांसाठी विशेष विनंती
टीम समर्पण फाउंडेशन खालील शासकीय संस्थांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या अधिकाऱ्यांचे स्वागत आणि मार्गदर्शन विनम्रपणे अपेक्षित करते:
📌 विनंती
तहसीलदार, सोयगाव: उपक्रमाचे स्थानिक शासकीय समर्थन आणि सहभागी मंडळांना जिल्हा पातळीवरील ओळख मिळाल्यास संदेशाचा प्रभाव वाढेल.
जिल्हाधिकारी कार्यालय, औरंगाबाद: पर्यावरणपूरक निकष (क्र. ३) MPCB आणि CPCB च्या सद्य मार्गदर्शक तत्त्वांशी अधिक कशाशी जुळवता येतील याबाबत सूचना.
राज्य सांस्कृतिक कार्य विभाग: निकष ४ (परंपरा व संस्कृतीचे जतन) अंतर्गत स्थानिक लोककलांचे प्रोत्साहन विभागाच्या कार्यक्रमांशी जुळवण्याचे मार्ग.
सहभागी होण्यासाठी
सोयगाव, आमखेडा, आणि गलवाडा येथील कोणतेही गणेश मंडळ मोफत नोंदणी करू शकते. नियमावलीच्या शेवटच्या पानावर दिलेला मंडळ नोंदणी फॉर्म भरून तो आयोजकांकडे WhatsApp +९१ ९४२३० ६८९६० वर पाठवावा, किंवा contact@teamsamarpan.org वर ईमेल करावा. सर्व अधिकृत अपडेट्स सहभागी मंडळांसाठी तयार केलेल्या WhatsApp Group मध्ये दिले जातील.
पुरस्कार व सन्मान
| क्रमांक | पुरस्कार |
|---|---|
| प्रथम क्रमांक | भव्य ट्रॉफी + सन्मानपत्र |
| द्वितीय क्रमांक | भव्य ट्रॉफी + सन्मानपत्र |
| तृतीय क्रमांक | भव्य ट्रॉफी + सन्मानपत्र |
| प्रत्येक सहभागी मंडळ | सुंदर ट्रॉफी + सन्मानपत्र |
टीम समर्पण फाउंडेशन बद्दल
टीम समर्पण फाउंडेशन ही सोयगाव तालुक्यातील तरुणांच्या नेतृत्वातील Section 8 ना-नफा नोंदणीकृत कंपनी आहे. परवाना क्रमांक १८५६४८, CIN U88900MR2026NPL476878. संस्था कंपनी अधिनियम २०१३ अंतर्गत नोंदणीकृत आहे. आम्ही शिक्षण, आरोग्य, पर्यावरण, पशु कल्याण, आणि सामाजिक सेवा या पाच क्षेत्रांत सोयगाव तालुक्यात केंद्रित काम करतो. सर्व प्रमाणपत्रे सार्वजनिक — /certificates/. ८०G आणि १२A अर्ज सध्या मंजुरीच्या प्रतीक्षेत आहेत.